Samengesteld gezin deel 3: wat echt werkt

Dit is de laatste blog in dit drieluik over samengestelde gezinnen. In deel één vertelde ik mijn eigen verhaal. In deel twee ging ik in op hoe je je relatie sterk houdt als alles om je heen trekt. In dit laatste deel geef ik je concrete handvatten. Geen theorie, maar wat echt werkt. Gebaseerd op het onderzoek van Patricia Papernow en op wat ik zelf heb geleerd.

Weet in welke fase je zit

Papernow beschrijft zeven fases die samengestelde gezinnen doorlopen. Van de vroege fantasiefase waarin alles nog mogelijk lijkt, naar de zware middelste fases vol spanning en confrontatie, tot de latere fases van rust en stabiliteit.

Het eerste wat helpt is weten waar je nu staat.

Zit je nog in de beginfase en verwacht je dat alles snel goed komt? Dan is het tijd om die verwachting bij te stellen. Zit je midden in de chaos van de Mobilization fase? Dan is dat normaal. Pijnlijk, maar normaal. Je bent niet mislukt. Je bent gewoon in een moeilijke fase van een complex proces.

Weten in welke fase je zit geeft rust. Het maakt van jouw persoonlijke strijd iets herkenbaars. Iets waar anderen ook doorheen gaan.

Ken je plek, en laat de rest los

Dit klinkt misschien simpel. Het is het niet.

Een van de grootste inzichten die mij heeft geholpen is dit: ik ben niet de moeder. Hoe stom dat ook klinkt, dat besef heeft mij enorm geholpen. Niet omdat ik niet betrokken ben. Maar omdat het mij de ruimte gaf om van de zijlijn te kijken in plaats van overal middenin te staan.

Als stiefouder hoef je niet alles op te lossen. Je hoeft niet de perfecte ouder te zijn voor een kind dat jou niet heeft gekozen. Jouw plek is een andere plek. En die plek heeft zijn eigen waarde.

Onderzoek wat jouw plek is. Wat is van jou en wat is niet van jou? Hoe meer duidelijkheid je daarover hebt, hoe makkelijker het wordt om los te laten wat niet van jou is.

Loyaliteit is ingewikkeld, erken dat

In een samengesteld gezin spelen er veel loyaliteiten tegelijk. Naar je eigen kind. Naar het kind van je partner. Naar je partner zelf. En soms ook naar de ex van je partner.

Die loyaliteiten botsen. Altijd. Dat is geen teken dat het fout gaat. Dat is gewoon hoe het werkt.

Wat helpt is erkennen dat jullie soms andere keuzes maken als ouder. Jij zou het anders doen. Je partner doet het anders. Dat is niet verkeerd. Dat is het verschil tussen biologisch ouder zijn en stiefouder zijn.

Echt naar elkaar luisteren, ook als je het er niet mee eens bent, is een van de krachtigste dingen die je kunt doen. Accepteren dat de ander soms een keuze maakt voor zijn of haar kind die niet de jouwe is, dat vraagt iets van je. Maar het geeft ook rust.

Ik heb dat zelf ook moeten leren. En eerlijk gezegd leer ik het nog steeds.

Durf jezelf te laten zien

Dit is misschien wel de belangrijkste tip die ik je kan geven.

Wees niet bang om te zeggen wat er echt speelt. Wat je voelt. Waar je onzeker over bent. Wat je nodig hebt.

Ik weet hoe eng dat is. Want als je jezelf laat zien, ook de kwetsbare en lelijke kanten, dan loop je het risico dat de ander afhaakt. Maar het alternatief is erger. Dan blijf je zwijgen, stapelt de spanning zich op en groeit de afstand tussen jullie.

Jezelf laten zien is geen zwakte. Het is de enige manier om echt gezien te worden.

En als het te zwaar wordt?

Dan is dat geen mislukking. Dan is dat een signaal dat je er niet alleen doorheen hoeft.

Wij hebben professionele hulp gezocht. Dat was een van de beste beslissingen die we hebben gemaakt. Niet omdat we het niet zelf konden, maar omdat we er samen sterker uitkwamen.

Als je merkt dat je vastloopt, dat de gesprekken steeds dezelfde kant opgaan, dat de spanning groter wordt dan de verbinding, zoek dan hulp. Op tijd.

Tot slot

Een samengesteld gezin is geen mislukking in wording. Het is een gezin dat meer tijd en aandacht nodig heeft dan de meeste mensen je vertellen. Dat is geen zwakte. Dat is eerlijk zijn over hoe complex dit is.

Je hoeft het niet perfect te doen. Je hoeft het niet alleen uit te zoeken. En je hoeft er niet al jaren in vast te zitten voordat je hulp vraagt.

Een eerste gesprek is altijd vrijblijvend. Ik werk vanuit mijn praktijk in Amsterdam Noord en Landsmeer, en ook online.

Neem gerust contact op. Je hoeft het niet alleen uit te zoeken.