Samengesteld gezin deel 2: hoe houd je je relatie sterk

In mijn vorige blog vertelde ik over mijn eigen ervaring in een samengesteld gezin. Over mijn stiefzoon die mij niet accepteerde, zijn moeder die mijn aanwezigheid lastig vond en hoe het contrast met mijn dochter mij nog dieper in onzekerheid duwde.

Wat ik nog niet vertelde is wat er met onze relatie gebeurde ondertussen.

Want terwijl de spanning thuis opliep, stond onze relatie ook onder druk. Logisch eigenlijk. Als alles om je heen trekt, rek je vanzelf ook uit elkaar.

Wat Papernow ons leert: het duurt langer dan je denkt

De Amerikaanse psychologe Patricia Papernow deed jarenlang onderzoek naar samengestelde gezinnen. Wat ze ontdekte is geruststellend en confronterend tegelijk: een samengesteld gezin doorloopt zeven fases voordat het echt integreert. Dat duurt gemiddeld zeven jaar.

Zeven jaar.

Niet omdat mensen het fout doen. Maar omdat het proces nu eenmaal tijd kost.

De zeven fases zijn:

Vroege fases: Fantasy, Immersion en Awareness In het begin leven veel partners in een soort fantasie. We houden van elkaar, dus de kinderen zullen ook van elkaar houden. Dat is zelden zo. In de Immersion fase voelt de stiefouder zich buitengesloten maar begrijpt nog niet goed waarom. In de Awareness fase begint er langzaam bewustzijn te komen over wat er echt speelt.

Middelste fases: Mobilization en Action Dit is vaak de zwaarste periode. Spanningen komen naar buiten. Er wordt eindelijk gezegd wat er speelt, maar dat gaat niet altijd soepel. Bij ons was dit de periode van de grote ruzies. En ook de periode waarin we besloten om hulp te zoeken. In de Action fase gaan partners actief anders met elkaar om en worden er nieuwe afspraken gemaakt.

Latere fases: Contact en Resolution Langzaam ontstaat er meer rust. De stiefouder vindt zijn of haar plek. Er is meer begrip, meer verbinding. Het gezin begint te voelen als een geheel. Niet zonder littekens, maar wel stabiel.

Wij zitten nu in de latere fases. Het heeft jaren geduurd. Maar we zijn er.

De vraag die ik mezelf stelde

Op een gegeven moment vroeg ik me af: als ik alles zeg, ook de lelijke dingen, blijf je dan nog bij me?

Dat is misschien wel de meest kwetsbare vraag die je in een relatie kunt stellen. En toch is het precies de vraag die je moet durven stellen als je er echt doorheen wilt komen.

Wij zijn in relatietherapie gegaan. Dat was confronterend. Soms hard. Maar het gaf ons de ruimte om eerlijk te zijn op een manier die we thuis niet altijd konden vinden.

Wat ons echt hielp

Drie dingen maakten het verschil voor ons.

Tijd als stel, zonder kinderen We maakten bewust tijd voor elkaar. Niet om de thuissituatie te bespreken, maar gewoon om samen te zijn. Een etentje. Een wandeling. Iets kleins.

Ik herinner me een avond waarop we gewoon buiten zaten met een glas wijn. Geen kinderen, geen discussies over opvoeding. Gewoon wij twee. Ik dacht: dit ben ik vergeten. Hem. Ons. Hoe het was voordat alles zo ingewikkeld werd.

Het klinkt simpel, maar het was essentieel. Je relatie heeft aandacht nodig, ook als alles druk is. Juist dan.

Niet overal bovenop zitten We leerden om niet elke spanning meteen op te lossen. Soms kun je iets beter laten gaan. Choose your battles. Niet alles verdient een gesprek. Sommige dingen lossen zichzelf op als je er wat ruimte aan geeft.

Dat was voor mij het moeilijkst. Ik wilde begrijpen, oplossen, verbeteren. Maar soms is loslaten het enige wat helpt.

Praten vanuit wensen en behoeften In plaats van zeggen wat de ander fout deed, leerden we zeggen wat we nodig hadden. Dat is een wereld van verschil. "Ik voel me alleen" werkt anders dan "jij geeft nooit aandacht." Kwetsbaar zijn is moeilijk. Maar het is de enige manier om echt gehoord te worden.

Jezelf laten zien is een klus

Ik zeg het eerlijk: jezelf echt laten zien, ook de onzekere en lelijke kanten, is best een klus. Het voelt riskant. Want wat als de ander afhaakt?

Maar het niet doen is riskanter. Dan blijf je naast elkaar leven zonder elkaar echt te kennen. En dat is precies waar veel stellen in samengestelde gezinnen in vastlopen.

Papernow maakt in haar onderzoek één ding heel duidelijk: in een samengesteld gezin is de relatie tussen de partners niet zomaar belangrijk. Het is de basis waarop alles rust. Als jullie verbinding zwak is, voelt elk kind dat. Elke spanning wordt groter. Elke discussie over opvoeding wordt zwaarder.

Andersom werkt het ook. Als jullie als stel sterk staan, kunnen jullie samen veel meer aan. Niet alles wordt makkelijk. Maar jullie staan er samen voor.

Herken je dit?

Dan ben je niet de enige. Een samengesteld gezin is complex. Niet omdat jij het fout doet, maar omdat het nu eenmaal vraagt wat de meeste mensen niet hebben geleerd. Hulp zoeken is geen zwakte. Het is eerlijk zijn over hoe zwaar dit is.

Als je dit leest en denkt: dit zijn wij, dan wil ik je zeggen dat je er niet alleen in staat.

Wil je niet wachten? Neem gerust contact op. Een eerste gesprek is vrijblijvend.

In de volgende en laatste blog van dit drieluik ga ik in op concrete handvatten. Wat werkt echt in een samengesteld gezin, gebaseerd op het onderzoek van Papernow en mijn eigen ervaring.

Wat is IBCT en waarom werkt het beter voor stellen dan klassieke relatietherapie?

Jullie hebben het al honderd keer geprobeerd.

Rustig praten. Beter luisteren. De ander laten uitpraten. Niet meteen in de verdediging schieten.

En toch. Drie dagen later staan jullie weer op exact dezelfde plek. Dezelfde ruzie, andere dag.

Dat is niet omdat jullie het niet willen. Het is omdat jullie vastzitten in een patroon dat groter is dan de ruzie zelf. En daar helpen communicatietips niet tegen.

IBCT wel.

Wat is IBCT eigenlijk?

IBCT staat voor Integrative Behavioral Couple Therapy. Ontwikkeld door twee Amerikaanse psychologen, onderbouwd door jarenlang onderzoek, en inmiddels een van de meest gebruikte methoden voor relatietherapie wereldwijd.

Maar wat mij aantrekt in IBCT is niet de wetenschap erachter. Het is de eerlijkheid.

Want IBCT gaat ervan uit dat niet alles in een relatie te veranderen valt. Jullie zijn twee verschillende mensen. Met verschillende behoeften, verschillende manieren van omgaan met spanning, verschillende achtergronden. Die verschillen gaan niet weg.

De vraag is niet hoe je ze wegwerkt. De vraag is hoe je ermee leert leven zonder er steeds over te struikelen.

Hoe ziet IBCT er in de praktijk uit?

IBCT werkt in drie fases. Niet als een strak schema, maar wel met een logische opbouw.

Fase 1 — Begrijpen wat er écht speelt

De eerste sessies zijn bedoeld om samen scherp te krijgen wat er onder de ruzie zit. Want de ruzie gaat zelden over wat de ruzie lijkt te gaan.

Het gaat niet over de afwas. Het gaat over het gevoel dat je er alleen voor staat. Het gaat niet over de toon. Het gaat over het gevoel dat je niet gezien wordt.

Ik breng in kaart wat jullie patroon is. Wie trekt zich terug, wie gaat achter de ander aan. Wie explodeert, wie bevriest. En waarom. Aan het einde van deze fase bespreek ik mijn beeld met jullie. Veel stellen zeggen dan: we begrijpen nu eindelijk waarom dit steeds misgaat.

Dat is al iets, een goed begin!

Fase 2 — Werken aan verandering én acceptatie

Dit is het hart van de therapie. En het is ook het deel dat IBCT anders maakt dan andere benaderingen.

We werken aan twee dingen tegelijk.

Verandering — op de plekken waar dat mogelijk is. Hoe vraag je om wat je nodig hebt zonder dat het klinkt als een aanval? Hoe reageer je anders in het moment dat het escaleert?

Acceptatie — en dit is het lastige deel. Niet acceptatie als in: ik leg me erbij neer. Maar acceptatie als in: ik begrijp waarom jij zo bent. Vanuit die plek kun je reageren in plaats van ontploffen.

Een van de technieken die ik hiervoor gebruik heet unified detachment. Simpel gezegd: jullie leren samen naar het patroon kijken alsof het buiten jullie staat. Niet "jij doet altijd" maar "daar is dat patroon weer." Dat klinkt klein. En het verandert alles.

Fase 3 — Vasthouden wat jullie hebben geleerd

In de laatste fase kijken we terug en bouwen we aan zelfstandigheid. Wat werkt voor jullie? Hoe herkennen jullie het vroeg genoeg? Wat doen jullie als het toch weer misgaat?

Het doel is dat jullie na de therapie verder kunnen. Zonder afhankelijk te zijn van een therapeut die jullie op het goede pad houdt.

Waarom werkt IBCT beter dan klassieke relatietherapie?

Klassieke relatietherapie leert jullie technieken. Gespreksregels. Hoe je een conflict de-escaleert. Voor veel stellen werkt dat prima.

Maar een deel van de stellen valt terug. Niet omdat ze de regels niet kenden. Maar omdat de onderliggende spanning nooit is aangepakt.

IBCT gaat daar wél over. Het kijkt niet alleen naar wat jullie doen, maar naar waarom jullie het doen. Naar wat jullie allebei nodig hebben en niet krijgen. Naar de pijn onder de ruzie.

Dat is ongemakkelijker. Maar het is ook duurzamer.

Voor wie is dit?

IBCT is iets voor jullie als:

Jullie steeds in dezelfde ruzie terechtkomen, hoe goed jullie ook je best doen.

Jullie het gevoel hebben dat jullie naast elkaar leven in plaats van met elkaar.

Één van jullie al heeft opgegeven maar de ander nog niet.

Jullie al eerder therapie hebben geprobeerd en het gevoel hebben dat er niets beklijfd is.

Jullie nog niet zeker weten of jullie door willen, maar die keuze willen maken vanuit helderheid — niet vanuit uitputting.

Hoe ik werk

Ik ben Barbara Torres, relatietherapeut in Amsterdam Noord en Landsmeer.

Ik werk met IBCT omdat ik geloof dat eerlijkheid en mildheid samen kunnen gaan. Jullie hoeven het niet perfect te doen in de sessies. Jullie hoeven alleen bereid te zijn om te kijken wat er echt speelt.

Ik zeg wat ik zie. Ook als dat even schuurt. Maar altijd met respect voor wat jullie al hebben geprobeerd.

Een eerste kennismaking duurt 20 minuten en is gratis. Geen verplichtingen. Gewoon kijken of het klikt.

Neem contact op via het contactformulier of stuur me een berichtje .

Samengesteld gezin: waarom het zo zwaar is en wat mij hielp

Ik ga je iets vertellen wat ik lang niet hardop heb gezegd.

Ik ben relatietherapeut. Ik help stellen dagelijks om vastgelopen patronen te doorbreken, beter te communiceren en de verbinding te herstellen. Maar ik heb zelf ook jaren geworsteld. In mijn eigen samengestelde gezin.

Mijn partner heeft een zoon. En ik heb een dochter. Toen we samen kwamen, dacht ik ergens naïef dat liefde genoeg zou zijn. Dat was het niet.

Twee kinderen, twee totaal verschillende verhalen

Mijn dochter en mijn partner konden samen een fijne relatie opbouwen. Dat ging eigenlijk vrij natuurlijk. En dat was mooi. Maar het maakte mij ook onzeker op een manier die ik niet had verwacht.

Want terwijl zij verbinding vonden, lukte het mij niet om datzelfde te voelen met zijn zoon.

Mijn stiefzoon had eigenlijk al besloten mij nooit te accepteren. Dat wisten we toen nog niet. Maar ik voelde het wel. Elke poging om verbinding te maken stuitte op een muur. Tegelijkertijd was zijn moeder niet blij met mijn aanwezigheid in zijn leven. Dat zorgde voor spanning die ik niet kon controleren, hoe hard ik ook mijn best deed.

En ik deed mijn best. Te hard, achteraf gezien.

Het contrast tussen die twee kinderen drukte mij nog dieper in mijn onzekerheid. Waarom lukt het daar wel en hier niet? Wat doe ik fout? Ben ik het probleem?

Het gevoel dat niemand je vertelt

In een samengesteld gezin ben je er altijd een beetje te veel en tegelijk nooit genoeg.

Te aanwezig voor het kind dat je niet wil. Niet aanwezig genoeg voor je partner die hoopt dat het allemaal vanzelf goed komt. En ondertussen weet je zelf niet meer wat jouw plek is.

De psychologe Patricia Papernow heeft hier veel onderzoek naar gedaan. Zij beschrijft hoe samengestelde gezinnen gemiddeld zeven jaar nodig hebben om te integreren. Niet omdat mensen het fout doen, maar omdat het proces nu eenmaal tijd kost. Er zijn duidelijke fases: van onzekerheid en spanning naar langzaam meer begrip en stabiliteit.

Wat Papernow ook zegt: de relatie tussen de partners is de fundering. Als die onder druk staat, wankelt alles.

Bij ons wankelde het behoorlijk.

Het punt waarop we bijna stopten

We hebben echt overwogen om de handdoek in de ring te gooien. De ruzies waren groot. De uitputting ook. Ik voelde me onbegrepen, alleen en soms ook beschaamd. Want hoe leg je uit dat je het moeilijk hebt met een kind? Dat klinkt zo onaardig. En dus zweeg ik veel te lang.

Totdat ik de schaamte voorbij was.

Op een gegeven moment durfde ik echt te zeggen wat er speelde. Wat ik dacht. Waar mijn onzekerheid zat. Niet netjes verpakt, maar gewoon eerlijk en rommelig zoals het was.

Wat mij echt hielp

Naast relatietherapie deed ik ook een familieopstelling. Voor wie dat niet kent: een familieopstelling is een methode waarbij je de dynamiek in je gezin zichtbaar maakt. Wie staat waar. Wie heeft welke plek. Wat er onuitgesproken tussen mensen speelt.

Voor mij was dat een eyeopener. Ik zag letterlijk wat mijn plek was in dit gezin. Niet de plek die ik probeerde in te nemen, maar de plek die van mij was. Dat gaf me rust. En een extra zet om door te gaan.

Langzaam, heel langzaam, vond ik mijn weg. Niet als moeder. Niet als buitenstaander. Maar als de vrouw die van hun vader houdt en haar eigen plek heeft in dit gezin.

Wat ik nu weet

Een samengesteld gezin vraagt iets van je wat bijna niemand je vertelt: loslaten wat je niet kunt controleren en tegelijkertijd heel duidelijk zijn over wat van jou is.

Dat kost tijd. Dat gaat met vallen en opstaan. En soms heb je daar hulp bij nodig. Dat is geen zwakte. Dat is eerlijk zijn over hoe complex dit is.

Als je dit leest en denkt: dit herken ik, dan wil ik je zeggen dat je er niet alleen in staat.

In de volgende blog ga ik dieper in op wat samengestelde gezinnen zo complex maakt en wat Papernow ons leert over de fases die elk gezin doorloopt.

Wil je niet wachten? Neem gerust contact op. Een eerste gesprek is vrijblijvend.

Is relatietherapie iets voor ons?

Dit zijn de 5 signalen dat het tijd is

De meeste stellen komen bij mij niet omdat het al mis is. Ze komen omdat ze voelen dat het die kant op gaat.

Dat is misschien wel het grootste misverstand over relatietherapie: dat je er pas naartoe gaat als het bijna voorbij is. Terwijl de meeste stellen die ik zie gewoon vastlopen. In patronen, in stiltes, in gesprekken die nergens komen. En dat al een tijdje.

Herkenbaar? Dan zijn dit de 5 signalen dat relatietherapie iets voor jullie kan zijn.

Jullie voeren steeds dezelfde discussie

Het onderwerp wisselt, maar de ruzie voelt elke keer hetzelfde. Voor je het weet zitten jullie er weer in. Je weet al bijna wat de ander gaat zeggen. Dat is geen toeval, dat is een patroon. En patronen los je niet op door harder je best te doen. Daar heb je iemand bij nodig die van buitenaf meekijkt.

Gesprekken gaan alleen nog over de logistiek

Wie haalt de kinderen op? Heb jij de tandarts al gebeld? Wat eten we vanavond? Jullie communiceren prima, maar alleen over de buitenkant. Wat je écht voelt, waar je tegenop ziet, wat je mist, dat blijft onuitgesproken. Niet omdat je het niet wilt delen. Maar omdat je niet meer weet hoe.

Je voelt je alleen, ook als je naast elkaar zit

's Avonds op de bank, ieder op z'n telefoon. Het lijkt rustig. Maar de stilte voelt zwaarder dan woorden. Je mist je partner terwijl je gewoon samen bent. Dat is een signaal dat de verbinding aandacht nodig heeft, geen bewijs dat de liefde weg is.

Kleine dingen worden groot

Een verkeerde toon, een gebaar dat niet klopt, een grapje dat schiet. En opeens zit je in een ruzie over iets wat op zich niks voorstelt. Wat er eigenlijk speelt is iets anders. Maar dat echte gesprek komt er steeds niet van.

Je wacht op het juiste moment

"Als het rustiger is op het werk." "Als de kinderen wat groter zijn." Dat moment komt niet vanzelf. En hoe langer je wacht, hoe dieper de patronen zich vastzetten. Stellen die eerder komen hebben vaak minder werk te doen, niet meer.

Maar onze relatie is toch niet kapot?

Nee, en dat hoeft ook niet. Relatietherapie is niet alleen voor stellen op het randje. Het is voor stellen die bereid zijn te investeren in elkaar, voordat het echt vastloopt. Of juist daarna, als je er samen toch doorheen wilt komen.

Ik ben Barbara Torres, relatietherapeut in Amsterdam Noord en Landsmeer. Ik werk zonder zweverigheid. Geen eindeloos graven in het verleden, maar concrete stappen die je direct kunt toepassen. We onderzoeken samen welke communicatiepatronen jullie tegenhouden en hoe je die doorbreekt.

Zijn jullie er klaar voor?

Een eerste kennismaking is vrijblijvend. We kijken samen of relatietherapie bij jullie past. Meer niet.

Neem contact op of plan gelijk een afspraak. Ik werk vanuit mijn praktijk in Amsterdam Noord en Landsmeer, en ook online.